Stwierdzono u Ciebie infekcję i zastanawiasz się jaką dietę przy Helicobacter pylori możesz zastosować, aby pomóc sobie w leczeniu – ogórki kiszone, czosnek, kurkuma, imbir, zielona herbata, a może alkohol? Czy ich użycie potwierdzają badania naukowe czy to tylko internetowe dyrdymały? 😉

Mikrob jest wyjątkowo wytrwały i trudny w pokonaniu (więcej przeczytasz w tym wpisie), więc warto wytoczyć przeciw niemu wszystkie dostępne działa.

Poza leczeniem klasycznymi lekami oraz metodami naturalnymi, bombardować można go również niektórymi produktami spożywczymi, które zjadamy codziennie. Przekonaj się, które z polecanych w internecie naprawdę działają 😉

Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? Dieta przy bakterii helicobacter pylori powinna zawierać: zielona herbata, żurawina, czerwone wino, imbir, kurkuma, ogórki kiszone, sok z kapusty, oliwę z oliwek, miód. helicobacter pylori dieta przepisy
“Let food be thy medicine and medicine be thy food.”
„Niech pożywienie będzie twoim lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem”
Hippocrates
Helicobacter pylori domowe sposoby przepisy

Dołącz do czytelników newslettera i odbierz mini e-book z przepisami na Napoje wspomagające leczenie Helicobacter pylori, ze składnikami o udowodnionym naukowo zwalczaniu bakterii.

1. Zielona herbata na Helicobacter pylori

Napewno słyszał_ś o właściwościach antyoksydacyjnych i przeciwnowotworowych zielonej herbaty (Camellia sinensis), które potwierdziło wiele badań1.

Substancje aktywne zawarte w tej roślinie to polifenole, stanowiące aż 30% suchej masy liści.

Szczególne znaczenie w przypadku infekcji Helicobacter pylori mają te należące do grupy katechin, zwłaszcza galusan epigalokatechiny (EGCg).

Występują one również w innych rodzajach herbat, ale w mniejszych stężeniach.

Kilka badań naukowych wykazało2,3,4, że katechiny (głównie EGCg) mają wpływ na hamowanie wzrostu H. pylori. Np. poprzez blokowanie ureazy (enzymu, który pozwala tym bakteriom przetrwać w kwaśnym pH żołądka).

Zielona herbata na helicobacter pylori to świetny wybór! Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Dieta przy Helicobacter pylori powinna zawierać zieloną herbatę.
Zdjęcie: Arseniy Kapran

Ale głównym efektem działania katechin w leczeniu tej infekcji, jest ich ochronny wpływ na komórki błony śluzowej żołądka oraz działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.

Tym samym zielona herbata jest bardzo cenna w diecie przy Helicobacter pylori.

Matcha: czy działa przeciw Helicobacter?

Szczególnym rodzajem zielonej herbaty jest matcha, czyli drobno zmielone liście z krzewów uprawianych specjalną metodą5. Na czym polega?

Otóż, przez kilka tygodni przed zbiorem, krzewy herbaty są zacieniane matami bambusowymi, aby osłonić liście przed światłem słonecznym.

Powoduje to w roślinach kumulację l-teaniny, która bez takiej interwencji – ulegałaby przekształceniu właśnie w katechiny.

L-teanina ma indywidualne, cenne właściwości, np. redukujące lęk6.

Jednakże ten sposób uprawy powoduje, że zawartość katechin w matcha jest niższa niż w innych zielonych herbatach z liści rosnących w pełnym słońcu, a tym samym jej działanie lecznicze w diecie przeciwko Helicobacter jest słabsze.

Miej to na uwadze, kiedy oczekujesz określonych skutków zdrowotnych.

Matcha ma różne właściwości, ale na Helicobacter pylori działa słabiej niż zwykła zielona herbata. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Matcha to sproszkowane liście zielonej herbaty uprawianej tradycyjną metodą. Ten sposób zapewnia dużo wyższą zawartość substancji czynnych, wpływających na jej smak (np. L-teanina) i intensywny kolor (chlorofil), ale mniejsze stężenie katechin.
Zdjęcie Alice Pasqual

Zielona herbata w diecie przy Helicobacter – wnioski:

  • Zielona herbata ma działanie przeciwzapalne i w zależności od dawki katechin w niej zawartych, może powodować zmniejszenie stanu zapalnego żołądka przy zakażeniu Helicobacter pylori
  • Największą procentową zawartość EGCg znajdziesz w naparze z zalania liści wodą o temp. 70-100o C po ok. 30 minutach 7
  • Aby uniknąć hamującego wpływu na wchłanianie żelaza – zrób min. 2-godzinny odstęp od posiłków mięsnych i preparatów żelaza.
  • Istnieją na rynku suplementy diety* zawierające ekstrakt z zielonej herbaty, na których producent podaje wagową ilość katechin, a nawet samego EGCg. Osobiście uważam, że pewniej i bezpieczniej postawić na przygotowanie naparu z dobrej jakości liści w domu 🙂
  • Zielona herbata ma tak wieloraki korzystny wpływ na zdrowie, że warto ją pić regularnie.

2. Polifenole a dieta przy Helicobacter pylori

Stanowią największą grupę związków chemicznych pochodzenia roślinnego i nie należą tu tylko opisane wcześniej katechiny.

Polifenole działają jak odkurzacz na wolne rodniki, a dieta w nie bogata chroni przed chorobami przewlekłymi poprzez wpływ na wiele procesów fizjologicznych (np. podziały komórkowe czy aktywność enzymów).

Ich główne moce to działanie8:

  • antyproliferacyjne, przeciwnowotworowe
  • antyoksydacyjne
  • przeciwmiażdżycowe
  • przeciwzapalne
  • neuroprotekcyjne, kardioprotekcyjne
  • przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze
  • immunomodulujące
Kimchi rak żołądka. Polifenole obecne są m.in. w zielonej herbacie, kurkumie, imbirze, oliwie z oliwek, żurawinie, czerwonym winie, czekoladzie.
Biorąc pod uwagę skutki zdrowotne polifenoli – zdecydowanie chcesz mieć je w swojej diecie, nie tylko przy zakażeniu Helicobacter pylori 😉
Zdjęcie: Roberta Sorge

Jakie produkty zawierające polifenole warto jeść przeciwko Helicobacter pylori?

Kurkuma (Curcuma longa)

Zawarta w kurkumie kurkumina ma właściwości gastroochronne i gojące. Powoduje odbudowę błony śluzowej żołądka i wydzielanie śluzu.

Ma wpływ na usuwanie Helicobacter pylori z żołądka poprzez hamowanie ureazy i utrudnianie bakteriom „przyczepiania się” do ściany żołądka 9,10.

Niestety wadą kurkuminy jest jej niska biodostępność. Związek słabo się wchłania, szybko metabolizuje w wątrobie i jelitach oraz szybko wydala, a więc ma słaby efekt działania po połknięciu.

Stąd pomysły na wpływ na te procesy:

  • opakowywanie w liposomy lub łączenie np. z lecytyną11 aby lepiej się wchłaniała z jelita
  • podawanie z piperyną12, która osłabia rozkład kurkuminy i opóźnia jej wydalanie. Piperyna naturalnie występuje w czarnym pieprzu powodując jego ostrość.
Kurkuma na helicobacter. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Używaj dużo kurkumy, która chroni i goi błonę śluzową żołądka.

Kurkuma w diecie przy Helicobacter pylori – wnioski:

  • Na rynku jest mnóstwo suplementów diety* zawierających kurkumę czy ekstrakty z niej. Zarówno solo, jak i w połączeniu z: piperyną, lecytynami tworzącymi liposomy czy też oboma itd.
  • W razie przyjmowania łączonych preparatów weź proszę pod uwagę, że piperyna zmienia metabolizm nie tylko kurkuminy, ale wielu innych substancji, które ulegają podobnym przemianom przed wydaleniem (glukuronidacja), np.:
    • chemiczne zanieczyszczenia środowiska
    • nasze własne „produkty”: bilirubina, hormony tarczycy
    • leki! – może nasilać ich działanie
  • Pomimo niskiej biodostępności, za najrozsądniejszy wybór uważam stosowanie kurkumy w większej ilości do posiłków czy napojów. Zwłaszcza w towarzystwie pieprzu (piperyna) i/lub żółtek jaj na miękko (lecytyna).

Być może dobrym kandydatem na domowy sposób zwalczania Helicobacter pylori byłby domowy majonez z dodatkiem kurkumy i pieprzu 🙂

Imbir (Zingiber officinale) a Helicobacter

Słyszał_ś o właściwościach zdrowotnych tego korzenia? Można je wykorzystać również w diecie przy Helicobacter pylori! Główne polifenole imbiru to różne pochodne gingerolu, shogaolu i kwasów fenolowych.

Mają one działanie przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i przeciwbakteryjne, a w badaniach in vitro hamują rozwój H. pylori 13.

Imbir na Helicobacter pylori. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Imbir14 od wieków wykorzystywany był w tradycyjnej medycynie chińskiej. Obecnie jest jednym z najczęściej stosowanych produktów naturalnych w medycynie konwencjonalnej, gł. przez działanie przeciwwymiotne.

Imbir w diecie przy Helicobacter pylori – wnioski:

W badaniach naukowych wykorzystuje się różnie pozyskiwane ekstrakty z imbiru, najczęściej przy użyciu metanolu, który pozwala wyodrębnić najwięcej związków aktywnych.

Niestety metanol jest toksyczny i przez to niepraktyczny do użytku domowego.

Aby wycisnąć jak najwięcej dobra z korzenia imbiru we własnej kuchni:

  • Zrób ekstrakt: ekstrakt wodny (10 minut w wodzie o temp. 100oC) lub z etanolem 70% (np. w postaci nalewki)15. Pamiętaj, aby rozdrobnić korzeń, np. zetrzeć go na tarce. Ekstrakt wodny najlepiej zużyć od razu. Ten drugi możesz przechowywać dłużej w chłodnym, ciemnym miejscu – powinien dłużej zachować moc wyekstrahowanych składników.
  • Wysusz. Sposób suszenia ma duży wpływ na ostateczną zawartość polifenoli w produkcie. Zgodnie z tym badaniem, optymalnym sposobem suszenia jest suszenie w piekarniku w temp. 150oC przez 6h.
  • Dodawaj bezpośrednio do potraw na początku gotowania/duszenia. W środowisku wodnym, pod wpływem wysokiej temperatury gingerole przekształcają się w shogaole, które mają wyższą aktywność biologiczną (silniej działają).
  • Znajdziesz suplementy diety* z ekstraktami z imbiru, ale nie widzę sensu ich używania.

Oliwa z oliwek extra virgin

Extra virgin to oliwa ze świeżych oliwek z pierwszego tłoczenia (wyciskania), otrzymana wyłącznie za pomocą środków mechanicznych (bez np. podgrzewania) o poziomie kwasowości <0,8%.

W jednym z badań na myszach 16 naukowcy wykazali, że spożywanie oliwy:

  • zmniejsza wydzielanie kwasu solnego
  • działa przeciwzapalnie
  • zapobiega powstawaniu nadżerek i owrzodzeń żołądka przy infekcji i/lub redukuje ich liczbę
  • działa silnie bakteriobójczo na Helicobacter pylori

Zwierzątka zakażone H. pylori miały istotnie mniej zmian na śluzówce żołądka, jeśli otrzymywały wymieszaną z pokarmem oliwę extra virgin.

Niewielką skuteczność oliwy potwierdzono też podczas badania osób, które wypijały na czczo 30 g przez 14-30 dni (w zależności od protokołu testu)17.

U 11-23% badanych stwierdzono eradykację Helicobacter pylori, obecną nadal po 4-6 tygodniach od zakończenia testu.

Oliwa z oliwek: polifenole oleuropeina i hydroksytyrosol działają bakteriobójczo.
Głównymi składnikami polifenolowymi oliwy są hydroksytyrosol (HT) i gorzka w smaku oleuropeina (Olp). W badaniach in vitro połączone zabijają Helicobacter pylori już w bardzo niskich stężeniach. Nie ulegają przy tym dezaktywacji w kwaśnym soku żołądkowym.
Zdjęcie: Roberta Sorge

Oliwa z oliwek w diecie na Helicobacter pylori – wnioski:

  • Wybieraj najlepszej jakości oliwę extra virgin. Ważne jest przechowywanie jej w ciemnych butelkach i najlepiej niższych temperaturach (np. nie tuż przy kuchence), gdyż substancje aktywne rozkładają się pod wpływem światła i wysokiej temperatury. Dlatego też najlepiej spożywaj ją na surowo.
  • Podobnie do światła i temperatury na polifenole działa czas. Oliwa powinna być jak najświeższa. Najlepiej jeśli na butelce znajduje się informacja, z jakiego zbioru pochodzą oliwki, co się bardzo rzadko zdarza (zbiór oliwek trwa od października do grudnia).
  • Smak oliwy powie nam bardzo dużo o zawartości:
    • Oliwki z początku zbiorów zawierają więcej oleuropeiny, która powoduje gorzkość oraz oleokantalu, innego polifenolu powodującego lekką pikantność. Tak więc oliwy o wyższej jakości i zawartości substancji aktywnych to te bardziej gorzkie w smaku, pikantne, powodujące lekkie pieczenie w gardle. Jeśli zależy Ci przede wszystkim na skuteczności m.in. przeciwbakteryjnej i p/zapalnej, to właśnie tego rodzaju produkty powinieneś wybierać.
    • Najbardziej dojrzałe oliwki z końca zbiorów zawierają mniej wymienionych polifenoli. Oliwa z nich tłoczona będzie łagodna w smaku, ale i nieco mniej wartościowa zdrowotnie.
  • Nie ma sensu suplementować składników w sztucznych preparatach, skoro butelka oliwy ma wszystko w środku 🙂

Sprawdź również: Śniadanie Low Carb. Pierwszy krok do zdrowego stylu życia

Żurawina (Vaccinium macrocarpon

Żurawinę powszechnie używali Indianie Ameryki Północnej np. w leczeniu gorączki, bólu brzucha, zapaleń pęcherza czy jako środek przeczyszczający.

Za działanie przeciwbakteryjne owocu odpowiada prawdopodobnie kompleks oligomerycznych proantocyjanidyn PACs.

Utrudniają one przyczepianie się bakterii do błon komórek, a w efekcie wnikanie do ich wnętrza.

W badaniu in vitro naukowcy potwierdzili, że żurawina hamuje wzrost Helicobacter pylori18. Ale czy zjedzenie tych owoców lub wypicie z nich soku przyniesie podobny efekt in vivo?

Otóż, w pewnym stopniu tak, co potwierdzono w innych badaniach. Po 90 dniach spożywania 250 ml soku żurawinowego 2 x dziennie, ujemny test oddechowy w kierunku H. pylori miało 14,4% wcześniej zakażonych bakterią osób (vs. 5,5% otrzymującej placebo)19.

Żurawina. Sok z żurawiny. Proantocyjanidyny PACs. Pemmican.
Żurawina była powszechnie wykorzystywana przez rdzennych Amerykanów m.in. przy leczeniu zakażeń bakteryjnych. Wysuszona wchodziła też w skład pemmican, czyli ówczesnych „batonów energetycznych”, razem z suszonym mięsem jelenia i tłuszczem z łoju.
Zdjęcie: Sofiia Smirnova

Porównywalny odsetek ujemnych wyników po 3 tygodniach pojenia sokiem dzieci20 i 8 tygodniach osób dorosłych 21 potwierdza wpływ PACs na H. pylori.

Okazuje się jednak, że zazwyczaj nie była to całkowita eradykacja bakterii z organizmu. U większości osób zakażenie rozwinęło się ponownie, po odstawieniu soku.

Żurawina w diecie przy Helicobacter pylori – wnioski:

  • Regularne spożywanie soku z żurawiny może powodować znaczne zmniejszenie liczebności bakterii w żołądku (nawet poniżej granicy wykrywalności przez testy). Trwałe usunięcie bakterii jest mało prawdopodobne, ale nie niemożliwe.
  • Pijąc sok z żurawiny podczas standardowej terapii lekowej, zwiększasz skuteczność tej terapii22.
  • Pisząc „sok z żurawiny”, mam na myśli sok wyciskany z owoców żurawiny. Nie daj się nabrać na „syrop żurawinowy” lub „sok o smaku żurawiny”, który będzie bardziej cukrowym ulepkiem.
  • Jeśli decydujesz się na jedzenie suszonej żurawiny, sprawdzaj skład. Wybieraj 100% żurawinę bez dodatku cukru, oleju, koncentratów soku owocowego (czyli cukru), słodzików i innych świństw. Kreatywność producentów naprawdę powala…

Inne polifenole przydatne w diecie przeciwko Helicobacter pylori

Resweratrol obecny jest m.in. w winogronach, czerwonym winie, jagodach, soji, orzeszkach ziemnych, żurawinie i granatach. Podobnie do innych polifenoli niszczy bakterię poprzez hamowanie ureazy, co potwierdzono częstując szczepy bakteryjne czerwonym winem w badaniu in vitro23. Dodatkowo zmniejsza rakotwórczy wpływ H. pylori na błonę śluzową żołądka.

Kwercetyna, którą znajdziesz w wielu owocach i warzywach, m.in. cebuli, winogronach, owocach jagodowych, brokule czy jabłkach jest kolejną substancją o silnym działaniu przeciwzapalnym i przeciwnowotworowym 24. Działa na H. pylori w podobnych mechanizmach, jak opisane wcześniej polifenole.

Tanniny znajdują się w bardzo wielu składnikach z roślin, np. kawie, czekoladzie, roślinach strączkowych.

Kimchi rak żołądka

Wnioski:

  • Tutaj producenci suplementów diety* popłynęli na fali popytu na „naturalne leki”, chwytając przy tym za wędki zarzucane do naszych kieszeni… Resweratrol, kwercetyna, rutyna, flawonoidy, polifenole z jabłka (serio?! nie lepiej/taniej zjeść jabłko?)… Wybór jest ogromny, a ceny niedorzeczne.
  • Taniej, zdrowiej i bezpieczniej jest stosować dietę z produktami pochodzenia roślinnego

3. Brokuł i kiełki – sulforafan w diecie przeciwko Helicobacter

Sulforafan jest świetnym związkiem w diecie przeciwko Helicobacter pylori.

Powstaje w naszym organizmie z glukorafaniny obecnej w dużych ilościach w niektórych rodzajach brokułów i ich kiełkach, w kiełkach rzeżuchy, brukselce oraz w mniejszym stopniu w innych jadalnych roślinach kapustnych: kapuście, kalafiorze, jarmużu.

Związek ten nie tylko blokuje ureazę i działa bakteriobójczo na Helicobacter pylori, w tym szczepy oporne na antybiotyki, ale również łagodzi stan zapalny żołądka oraz ma wpływ przeciwnowotworowy25.

Jednak aby aktywować te właściwości, musi dojść do przemiany glukorafaniny w sulforafan, głownie poprzez enzym mirozynazę – obecny w zjadanym warzywie kapustnym.

Uwalniana jest podczas krojenia, gryzienia i żucia w jamie ustnej. Kiedy trafia do żołądka – ulega inaktywacji.

Więc im dłużej trwa gryzienie i im jest dokładniejsze – tym więcej sulforafanu powstanie

Sulforafan na Helicobacter pylori. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy: zielona herbata, kurkuma, miód, czerwone wino, żurawina. Czosnek na Helicobacter.
Sulforafan magazynowany jest jako glukorafanina w warzywach krzyżowych (np. kapusta, brukselka, jarmuż), a także w dużych ilościach w brokułach, zwłaszcza w ich kiełkach. Glukorafanina wymaga przekształcenia w sulforafan przez enzym z warzywa lub z bakterii jelitowych, aby móc zwalczać Helicobacter pylori.

Sprawdź także: Czy można kogoś zarazić Helicobacter pylori?

Niestety obróbka cieplna (gotowanie, gotowanie na parze) opisywanych warzyw powoduje zmniejszanie się stężenia glukorafaniny i jej pochodnych. Także mirozynaza, jak większość białek, jest niszczona przez wysoką temperaturę26.

Kiełki brokułów np. zawierają nawet 128 mg glukorafaniny na gram świeżej masy. Dla porównania: blanszowane brokuły zawierały tylko 92 mg, gotowane brokuły – 47 mg, a brokuły mrożone 45 mg na gram świeżej masy.

Co zatem zrobić, jeśli zależy nam na korzyściach leczniczych sulforafanu?

Sulforafan w diecie przy Helicobacter pylori – wnioski:

  • Najlepszym źródłem sulforafanu będą świeże kiełki brokułów spożywane bez obróbki cieplnej. Kiełki rzeżuchy również świetnie się tu sprawdzą. Można je zmiksować w formie koktajlu, co dodatkowo uwolni dużo mirozynazy i aktywację glukorafaniny.
  • Jeśli nie masz ochoty na jedzenia brokuła na surowo, to optymalnymi sposobami obróbki cieplnej tego warzywa są:
    • gotowanie w torebkach w mikrofalówce27
    • gotowanie na parze przez maksymalnie 1 minutę 28
  • Sulforafan w suplementach diety* jest oczywiście w sprzedaży. Lepiej jednak wysiewać samemu kiełki rzeżuchy i/lub brokułów w doniczce z ziemią lub na wacie na parapecie.
  • Regularne jedzenie sulforafanu powoduje znaczne ograniczenie ilości bakterii. Jednak po zaprzestaniu jego spożywania, podobnie jak przy soku z żurawiny – po kilku tygodniach bakterie znów namnożą się i zasiedlą żołądek29.

4. Czosnek a dieta na Helicobacter pylori

Allicyna, powstająca podczas rozgniatania ząbka czosnku, jest główną substancją odpowiedzialną za działanie przeciwbakteryjne tej rośliny.

Naukowcy potwierdzili hamujące działanie allicyny na mikroba in vitro30.

Nie udało się jednak potwierdzić tej obserwacji in vivo:

  • porównując grupy osób spożywające dużo czosnku z tymi, które nie jadzą go wcale, badacze zanotowali taki sam odsetek zakażeń Helicobacter pylori31
  • również u osób z potwierdzonym wcześniej zakażeniem, po spożyciu świeżego czosnku nie wykazano poprawy w oddechowym teście z mocznikiem32.
Czosnek na helicobacter pylori. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Wysokie dawki allicyny u wrażliwych osób mogą powodować nieprzyjemne objawy, jak: bezsenność, wymioty, zawroty głowy, biegunkę, tachykardię, nudności, wzdęcia, uderzenia gorąca, bóle głowy, łagodne niedociśnienie ortostatyczne, poty 33.

Czy to znaczy, że z punktu widzenia ochrony żołądka przed Helicobacter pylori czosnek jest bezużyteczny?

Czosnek a rak żołądka

Otóż, Helicobacter pylori jest główną przyczyną raka żołądka.

A wiele badań potwierdza antynowotworowe właściwości allicyny in vitro i in vivo na zwierzętach34, m.in. mniejszą częstość rozwoju raków wątroby, trzustki czy dróg żółciowych przy większym spożyciu czosnku.

W raku żołądka jednak dane są niespójne. Znajdziemy zarówno badania mające potwierdzać niższe ryzyko rozwoju tego nowotworu przy częstym jedzeniu czosnku35, jak i te z przeciwnym wynikiem.

Duże kohortowe badanie wśród 77 086 kobiet (1984–2014) i 46 398 mężczyzn (1986–2014) w USA nie potwierdziło, aby wysokie spożycie czosnku zmniejszyło ryzyko rozwoju raka żołądka czy zakażenia Helicobacter pylori36.

Pewną słabością tego badania jest fakt, że wynik oparto o dane z kwestionariuszy zbieranych co 2 lata. Ciężko zatem zweryfikować ich prawdziwość – ja miałabym problem z oszacowaniem ile razy w tygodniu jadłam jakąś przyprawę w przeciągu ostatnich dwóch lat.

Nikt nie dociekał też jaka forma czosnku była obecna w diecie, a może to mieć kluczowe znaczenie dla wyniku, ponieważ na skład chemiczny i związki bioaktywne zawsze ma wpływ odmiana, warunki przechowywania i sposób obróbki czosnku, jak np. fermentacja37.

Czosnek czarny. Czosnek jest mniej skuteczny niż zielona herbata na helicobacter. Czosnek na helicobacter pylori. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Czarny czosnek, o łagodniejszym smaku, powstaje po kilku tygodniach przechowywania w temp min. 60oC i podwyższonej wilgotności. Ma najwyższą aktywność biologiczną.
Zdjęcie: Foodista, CC BY 2.0
Czosnek laba. Czosnek na helicobacter pylori. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Czosnek Laba ma długą historię stosowania na północy Chin. Obróbka polega na marynowaniu w occie w stosunku 1:3 przez 2 tygodnie w chłodnym miejscu (np. w lodówce).
Zdjęcie: N509FZ, CC BY-SA 4.0

Czosnek w diecie przeciw Helicobacter pylori – wnioski:

  • Czosnek ma ogromny potencjał zdrowotny, z którego szkoda by było nie korzystać, aczkolwiek nie mamy dowodów na jego faktyczne działanie anty-H. pylori
  • Świeży, zmiażdżony czosnek lub świeży wodny ekstrakt z surowego czosnku ma silniejsze działanie przeciwbakteryjne niż czosnkowe tabletki.
  • Czarny czosnek oraz czosnek Laba zawierają najwięcej związków o działaniu przeciwnowotworowym (antyproliferacyjne i antyoksydacyjne). Ten drugi bardzo łatwo można przygotować samemu w domu 🙂
  • W zbyt dużej dawce lub u osób wrażliwych allicyna może powodować objawy toksyczne.

5. Dieta na Helicobacter pylori a ogórki kiszone i inne kiszonki

Tradycja kiszenia, czyli fermentacji żywności sięga wczesnych epok ewolucji człowieka38.

Takie pokarmy zawierają rzesze bakterii, grzybów i pleśni, z których wiele działa jako probiotyki. A nie stosowanie probiotyku jest jednym z 8 najczęstszych przyczyn nieudanej eradykacji bakterii z żołądka.

W badaniu in vitro naukowcy zauważyli hamowanie wzrostu H. pylori przez probiotyczny szczep Lactobacillus plantarum MLBPL1 wyizolowany z kiszonej kapusty39.

Udowodnili też korzystny wpływ fermentowanych produktów mlecznych. Zawarte w jogurcie naturalnym Lactobacillusy i drożdże produkują substancje zabijające Helicobacter in vitro40.

Natomiast spożywanie 2 x dziennie 250 ml kefiru w trakcie eradykacji terapią lekową, powodowało jej większą skuteczność u pacjentów (78,2% vs. 50% przy placebo) oraz mniej działań niepożądanych41.

Helicobacter pylori ogórki kiszone. dieta przy Helicobacter pylori. sok z kapusty na helicobacter. Kimchi rak żołądka. czy przy helicobacter można jesc ogorki kiszone?
Sól i inne związki zawarte w kimchi i pastach sojowych, odgrywają ważną rolę w rozwoju raka żołądka 42. Możliwe, że czynniki te związane są z bardzo dużą zachorowalnością na ten nowotwór w Korei i Japonii. Przy zwalczaniu Helicobacter pylori kiszonkami lepiej postaw na kapustę i ogórki kiszone.

Uwaga!

Uważaj jednak na fermentowane produkty z dużą ilością soli. Ich częste spożywanie jest związane ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka żołądka. Podobny efekt wywołuje obecność w diecie pasty sojowej.

Co ciekawe, jedzenie promowanego jako superfood Kimchi, również wykazuje taką zależność!43. Niemniej, niektórzy postulują, że kimchi przygotowane z niedużą ilością soli ma bardzo korzystny wpływ zdrowotny44.

Kiszonki w diecie przy Helicobacter pylori – wnioski:

  • Fermentowane produkty mleczne – jestem bardzo na tak. O ile dobrze je tolerujesz. Wyjątkiem jest eradykacja Helicobacter pylori z użyciem tetracyklin – jony wapnia zawarte w nabiale osłabiają ich działanie. Tak więc: odpuszczamy jogurty i spółkę w trakcie leczenia, a po ostatniej tabletce – uzupełniamy swoje jelita o przyjazne mikroby do woli 🙂
  • Sok z kapusty kiszonej i ogórki kiszone – o ile nie powodują u Ciebie „zgagi” (refluksu), czy innych dolegliwości, to możesz je spożywać w rozsądnych ilościach przy infekcji Helicobacter pylori. Probiotyki w nich zawarte będą działać na plus, chociaż spektakularnych ozdrowień bym się po nich nie spodziewała 🙂
  • Sytuacja dotycząca kimchi jest niejasna. Nie jest to może tradycyjna polska potrawa, ale jeśli tak, jak ja, jesteś jej wielkim fanem i mógłbyś jeść codziennie… No cóż, może warto przystopować i traktować bardziej okazjonalnie 🙂 przynajmniej do czasu oczyszczenia z zarzutów przez kolejne badania naukowe.

6. Jaki miód przeciwko Helicobacter pylori?

Główne składniki miodu to ok. 75% cukrów (glukoza, fruktoza, maltoza) oraz woda.

Ponadto, zależnie od rodzaju miodu, znajdują się w nim różne proporcje: kwasów organicznych, olejków eterycznych, barwników (gł. karotenoidy), enzymów, elektrolitów, polifenolów i wielu innych.

Enzymy pochodzą z gruczołów ślinowych pszczół, a najistotniejszy dla działania przeciwbakteryjnego to oksydaza glukozowa, która stale rozkłada zawarte w miodzie wielocukry.

Jako produkt uboczny powstaje wtedy nadtlenek wodoru (H2O2, składnik wody utlenionej) o właściwościach antyseptycznych.

Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy. Miód i helicobacter pylori.
Miód to głównie cukry i woda. Jednak zawiera też mnóstwo substancji biologicznie czynnych, m.in. składniki pszczelej śliny.
Zdjęcie: Dmitry Grigoriev

Miód Manuka

Jednak głównym antybakteryjnym składnikiem miodu jest metyloglioksal (MGO), którego szczególnie dużą zawartość wykazuje miód Manuka.

Inne czynniki mające znaczenie w przeciwdrobnoustrojowym wpływie miodów to m.in. ich wysoka osmolarność, niskie pH, pszczela defenzyna-1, fenole oraz nie zidentyfikowane jeszcze substancje45.

Jednak właściwości te mają znaczenie głównie przy wykorzystaniu miejscowym, np. na skórze. A jak wygląda skuteczność po zjedzeniu?

Tego nie jesteśmy pewni. Przeprowadzono co prawda szereg badań potwierdzających hamujący wpływ różnych miodów na Helicobacter pylori, aczkolwiek były to badania in vitro46.

Dodatkowo, w badaniu oceniającym nawyki żywieniowe 150 pacjentów z dyspepsją, spożycie miodu co najmniej raz w tygodniu wiązało się z istotnie mniejszą częstością występowania zakażenia H. pylori (50.6% vs. 70,8%)47.

Niemniej nie znalazłam sensownego badania in vivo dotyczącego tego zagadnienia.

Miód manuka na helicobacter. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Miód Manuka to miód jednokwiatowy. Wytwarzany jest przez pszczoły Apis mellifera, z nektaru kwiatów Leptospermum scoparium (na zdjęciu) drzewa Manuka w Nowej Zelandii. Ma zastosowanie w miejscowym leczeniu ran zakażonych bakteriami antybiotykoopornymi.

Miód w diecie przy Helicobacter pylori – wnioski:

  • Na podstawie dostępnych badań zdaje się, że rodzaj miodu nie ma aż takiego znaczenia, jeśli chodzi o działanie anty – H. pylori, niemniej nie potwierdzono jednoznacznie in vivo takiego wpływu. Zawartość MGO ma raczej znaczenie przy stosowaniu miejscowym, które w oryginalnym nowozelandzkim miodzie Manuka jest nawet 100-razy większe, niż w innych miodach48.
  • Dla Pacjentów z cukrzycą codzienne spożywanie dużych ilości (kilkadziesiąt gramów) miodu z wysoką zawartością MGO może być szkodliwe, ponieważ w ich organizmie związek ten i tak powstaje pod wpływem wysokiego stężenia glukozy we krwi. Sumarycznie może osiągnąć stężenie wpływające negatywnie na nerki, prooksydacyjnie i podnosić ciśnienie tętnicze (pomijam szkodliwy aspekt spożywania dużej ilości cukrów prostych zawartych w miodzie przy cukrzycy)49.
  • Nie podawaj miodu dzieciom poniżej 12 miesiąca życia, z uwagi na ryzyko rozwoju botulizmu niemowlęcego.

7. Alkohol a Helicobacter pylori

O aktywności anty-H. pylori resweratrolu pisałam już w kontekście polifenoli. Jak się okazuje, picie czerwonego wina może mieć korzystny wpływ przeciwdrobnoustrojowy nie tylko dzięki temu związkowi, ale także dzięki samemu alkoholowi.

Badania naukowe dowodzą, że regularne spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu (do 30 g/dziennie) wiąże się ze zmniejszeniem zakażenia H. pylori o około 22% i może ułatwić jego eliminację50.

Zależność ta zaznacza się głównie u osób pijących wino, mniej – piwo. I, podkreślam, chodzi o regularne spożywanie umiarkowanych ilości. „Okazjonalne” zalanie mikrobów procentowym tsunami nie zdaje egzaminu.

Naukowcy przebadali nawet skuteczność eradykacji przy konwencjonalnej terapii lekami (bez metronidazolu/tynidazolu – nie wolno łączyć ich z alkoholem!) w połączeniu z codziennym piciem alkoholu51 i wyszło im, że… jest skuteczniejsza!

Alkohol a helicobacter pylori. Dieta przy helicobacter pylori. co jeść przy helicobacter pylori? dieta przy bakterii helicobacter pylori. helicobacter pylori dieta przepisy
Zalecanie picia alkoholu jest raczej kontrowersyjne 🙂 Niemniej, pozytywny wpływ alkoholu, zwłaszcza czerwonego wina na eradykację Helicobacter pylori jest potwierdzony naukowo. 175 ml wina 12% zawiera 16,8 g alkoholu.
Zdjęcie: Alexandra Diaconu

Idąc krok dalej, zaserwowano H. pylori połączenie resweratrolu (z czerwonego wina) z alkoholem (4%)52 i zaobserwowano ponad 10.000 krotnie większy spadek liczby żywych bakterii w porównaniu do podawania tych substancji pojedynczo!

W ostatnim akapicie tego obszernego wpisu powstrzymam się od wyciągania wniosków obecności alkoholu w diecie przy Helicobacter pylori. Wyciągnij je sam_a, w zgodzie ze sobą 🙂

A jakie produkty sprawdziły się u Ciebie? 🙂

Data wpisu: 28.03.2023 r.


Pamiętaj proszę, że artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Nie zastąpi osobistej konsultacji z zaufanym lekarzem. 

[*] Zwróć, proszę uwagę, że większość preparatów tzw. „naturalnych”, o których wspominam w tym artykule, to suplementy diety. Co to oznacza? Że prawnie (i zazwyczaj również realnie) nie są lekami. Nie przeszły długiego, kosztownego dla producenta procesu dopuszczenia do sprzedaży i kontroli bezpieczeństwa. Że co proszę, zapytasz? Otóż tak właśnie to wygląda. Do tego, aby sprzedawać suplementy diety w Polsce wystarczy złożyć odpowiednie powiadomienie do Głównego Inspektoratu Sanitarnego i… zacząć sprzedawać 53. Producent nie ma prawnego obowiązku wykonania badań, które potwierdzą, że dany preparat jest bezpieczny, czy działa i czy w ogóle w jego składzie znajdują się składniki, które wg. opakowania mają w nim być.

Dlatego przy wyborze suplementów diety zachowuj ostrożność. Jeśli masz wybór, to wybierz lek zamiast suplementu. Jeżeli nie ma takiego wyboru – raczej decyduj się na produkty sprawdzonych firm. Zdecydowanie odrzucaj firmy, których w ogóle nie jesteś w stanie sprawdzić choćby przez internet.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości – skonsultuj się z zaufanym lekarzem. Pamiętaj, że jako świadoma osoba, która chce brać aktywny udział w decyzjach o swoim zdrowiu i leczeniu, ostatecznie bierzesz za te decyzje odpowiedzialność. Wszystkie informacje w moich postach mają Ci w tym świadomym wyborze pomóc.