04.06.2024 r.

Media społecznościowe obiegają uspokajające głosy influencerów promujących dietę keto, którzy przekonują, że wysoki poziom cholesterolu nie jest groźny, jeśli prezentujesz fenotyp LMHR (Lean Mass Hyper-Responder).

Czym się charakteryzuje, kogo dotyczy i czy faktycznie zabezpiecza przed miażdżycą?

1. Co to znaczy fenotyp LMHR?

LMHR, Lean Mass Hyper Responder1, oznacza szczupłą osobę z małą ilością tkanki tłuszczowej, która na diecie niskowęglowodanowej wykazuje nadmierną odpowiedź w postaci produkcji LDL-c. Efektowi temu towarzyszy wysokie stężenie HDL-c i niskie stężenie trójglicerydów we krwi.

Najczęściej LMHR dotyczy osób bardzo aktywnych fizycznie oraz zdrowych metabolicznie (bez innych chorób, czy znanych czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych).

Fenotyp ten został w ostatnich latach rozpropagowany przez Davida Feldmana i Nicka Norwitza. Chociaż podobne obserwacje opisywano już wcześniej u sportowców na dietach z bardzo niską zawartością węglowodanów2, to jednak właśnie ci dwaj badacze, głównie dzięki mediom społecznościowym, dotarli do tysięcy osób zainteresowanych tematem3.

Fenotyp LMHR. Lean Mass Hyper responder. LMHR co znaczy. Lean Mass Hyper-responder
Zdjęcie: Braden Collum

Nie bez znaczenia dla ich determinacji jest zapewne fakt, że Nick Norwitz sam prezentuje fenotyp LMHR, stosując bardzo niskowęglowodanową dietę ze względów terapeutycznych (remisja wrzodziejącego zapalenia jelita grubego).

Ale po co w ogóle wyodrębniać ten fenomen i poświęcać na jego badanie czas i środki?

Otóż, badacze postanowili sprawdzić, czy tak wysokie stężenia LDL-c (a co za tym idzie Apolipoproteiny B – głównego, obok stanu zapalnego, czynnika wywołującego miażdżycę naczyń krwionośnych) będą równie szkodliwe u osób bez innych znanych czynników ryzyka. Więcej o apo B i jej szkodliwości przeczytasz tutaj.

Lipid Energy Model

Feldman, Norwitz i wsp., dla wyjaśnienia zjawiska LMHR zaproponowali teorię Lipid Energy Model (Model Energii Lipidów)4.

W dużym uproszczeniu mówi ona o tym, że wzrost stężenia LDL-c i HDL-c jest konsekwencją wyczerpania zapasów wątrobowego glikogenu i niskiego poziomu tkanki tłuszczowej. W efekcie wątroba wydziela duże ilości VLDL. VLDL jest bogaty w kwasy tłuszczowe, które służą tkankom za źródło energii wykorzystywane zamiast glukozy. Pod wpływem enzymu LPL (lipazy lipoproteinowej) VLDL ulegają rozpadowi właśnie na LDL-c i HDL-c.

Sprawdź również: Terapeutyczne ograniczenie węglowodanów – u kogo się sprawdzi?

2. Jakie są kryteria fenotypu LMHR i u kogo może się rozwinąć?

Lean Mass Hyper-Responder to osoba, która stosując dietę niskowęglowodanową (<130 g/d) rozwija swoisty profil lipidowy:

  • HDL-c  ≥ 80 mg/dl
  • TG – trójglicerydy ≤ 70 mg/dl
  • LDL-c  ≥ 200 mg/dl

Dodatkowo, są to osoby z niewielkimi zapasami tkanki tłuszczowej oraz zazwyczaj bardzo aktywne fizycznie (a więc mające duże zapotrzebowanie energetyczne realizowane podażą tłuszczów). Niekiedy, LMHR rozwijają poziomy LDL-c rzędu 500 mg/dl i więcej, co może nasuwać podejrzenie hipercholesterolemii rodzinnej.

Czy można przewidzieć u kogo po przejściu na Low Carb/keto tak znacząco wzrośnie LDL-c?

Można podejrzewać duże prawdopodobieństwo takiego efektu patrząc na powyższe kryteria. Jeśli jesteś osobą szczupłą, z niskim BMI, aktywną fizycznie i wyjściowo niskim poziomem trójglicerydów oraz dość wysokim HDL-c – to masz na to dużą szansę.

Sprawdź także: Stłuszczona wątroba – jak ją skutecznie odtłuścić?

3. Kto NIE JEST Lean Mass Hyper Responderem?

I teraz dochodzimy do bardzo, ale to bardzo ważnego punktu. Do uściślenia tego, kiedy NIE MÓWIMY o fenotypie LMHR.

Bo to właśnie w tym miejscu pojawia się najwięcej nieporozumień.

Jeśli Twój poziom LDL-c wzrósł na diecie niskowęglowodanowej, ale HDL-c i TG nie spełniają powyższych kryteriów to NIE JESTEŚ LMHR.

Jeżeli stężenie LDL-c przed dietą niskowęglowodanową w Twoim przypadku było wysokie, a po przejściu na low carb/keto wzrosło jeszcze bardziej, to nie możesz mówić o sobie Hyper Responder. U LMHR wyjściowe stężenie tej frakcji lipoprotein jest stosunkowo niskie i wzrasta w odpowiedzi na model żywienia i wykorzystania energii.

Podobnie, u osób z chorobami metabolicznymi, mało aktywnych fizycznie, palących i tych, u których zdążyły się już rozwinąć blaszki miażdżycowe oraz powikłania miażdżycy nie powinno się mówić o LMHR.

Owszem, może rozwinąć się opisana powyżej triada w lipidogramie, ale warunki do rozwoju miażdżycy u takich osób są znacznie bardziej sprzyjające, więc nie powinni być rozpatrywani w kontekście tego fenotypu.

Fenotyp LMHR. Lean Mass Hyper responder. LMHR co znaczy. Lean Mass Hyper-responder
Zdjęcie: Dominik Kempf

A już na pewno LMHR nie dotyczy osób, które nie stosują diety niskowęglowodanowej <130 g/dobę…

Sprawdź również: Śniadanie Low Carb. Pierwszy krok do zdrowego stylu życia

4. Czy fenotyp LMHR chroni przed miażdżycą i chorobami serca?

Nie wiemy.

„Nie wiemy” to najuczciwsza odpowiedź, jaką dzisiaj możesz usłyszeć od kogokolwiek, kto nie chce Cię zrobić w balona.

To, czy zadowoli Cię taka odpowiedź, czy też wolisz pójść za uspokajającym poklepywaniem po plecach obcych osób z internetu – to wybór między prawdą, a trwaniem w zbiorowej fikcji.

I tylko i wyłącznie Twój wybór.

Fenotyp LMHR. Lean Mass Hyper responder. LMHR co znaczy. Lean Mass Hyper-responder
Czy wysokie stężenie LDL-c u LMHR jest szkodliwe?
Zdjęcie: Emmanual Thomas

Sprawdź także: Jak obniżyć ciśnienie bez leków?

Cała dyskusja dookoła teorii LMHR nie sprowadza się do negowania Apolipoproteiny B (której stężenie u większości osób odzwierciedla poziom LDL-c, a jeszcze lepiej nie-HDL-c) jako czynnika sprawczego powstawania blaszek miażdżycowych. Wielokrotnie mówili o tym również twórcy teorii fenotypu LMHR (sprawdź np. ten film na kanale Nicka Norwitza).

Sami badacze nie twierdzą też, że „bycie” LMHR, nie stanowi żadnego ryzyka. Jednak dopiero długofalowe badania tej grupy osób mogą dać odpowiedź, czy ryzyko miażdżycy w ich przypadku jest mniejsze, niż dla reszty populacji.

Skąd zatem powszechne w social mediach wyśmiewanie wszystkich dotychczasowych wyników badań w zakresie lipidologii i zawody na kto ma większego… LDL-c?

Przede wszystkim z braku zrozumienia i wgłębienia się w to zagadnienie.

5. Jak obniżyć LDL-c u LMHR? Eksperyment Oreo vs. Statin

Na to pytanie z kolei znamy odpowiedź.

M. in. dzięki eksperymentowi przeprowadzonemu przez Nicka Norwitza5 (na sobie samym), znanym jako „Oreo vs. Statin„.

Wprowadził on do swojej diety na okres 16 dni codzienne zjadanie 12 ciasteczek Oreo (bez innych zmian), dzięki czemu po tym czasie uzyskał redukcję poziomu LDL-c o 71% (z 384 na 111 mg/dl).

I nie, absolutnie nie znaczy to, że ciastka leczą 😀

Chodziło o udowodnienie, że to właśnie węglowodany, bez względu na ich źródło, odgrywają kluczową rolę w tej reakcji u Lean Mass Hyper-Responder.

Nie jest to eksperyment mówiący, że statyny są nieskuteczne/przeciwwskazane w obniżaniu LDL-c, chociaż (a jakże! 🙂 ) przez wiele osób w ten właśnie sposób jest sprzedawany.

Oreo vs. Statin w ogóle nie jest o tym!

Oreo vs Statin. Oreo kontra statyny
Badanie „Oreo vs. Statin” dostarcza dowodów na to, że jedzenie ciastek jest zdrowe, a statyny powodują przerost włosów w nosie… Co?! Nie! Nie o to tu chodzi!
Zdjęcie: Mae Mu

Autorom chodziło o obserwację reakcji metabolicznej na reintrodukcję węglowodanów u LMHR i szybkość tej reakcji, co może przemawiać za ich teorią Modelu energii lipidów. A także wykazanie, że ta interwencja będzie co najmniej tak samo skuteczna, jak terapią silną statyną w wysokiej dawce.

Najskuteczniejszą metodą (nie wymagającą użycia leków!) redukcji stężenia LDL-c u osób z fenotypem LMHR wydaje się być wprowadzenie 50-100 g/dobę węglowodanów do diety6. Oczywiście konkretną ilość makroskładnika należy dostosować indywidualnie. Autorzy zalecają stosowanie węglowodanów złożonych, pochodzących z owoców lub warzyw skrobiowych.

Sprawdź również: Insulinooporność a otyłość. Co jest jajkiem, a co kurą?

Czy fenotyp LMHR to Yeti?

Nieprzekonani traktują fenotyp Lean Mass Hyper Responder jako wymysł i pompowanie zjawiska, którego tak naprawdę nie ma. A przynajmniej nie powinno być niczym więcej, poza hipercholesterolemią wywołaną dietą.

Czy mają rację?

Mam nadzieję, że przekonamy się niebawem dzięki większej liczbie badań w tym temacie.

Z resztą, ignorowanie przez ekspertów zjawiska, które rozlało się po internecie przyjmując zaskakujące kształty i rozmiary nie jest dobrym pomysłem.

Nawet, jeśli Lipid Energy Model to farsa, a ryzyko sercowo-naczyniowe u osób spełniających kryteria LMHR pozostaje wysokie, to i tak warto ten fakt udowodnić.

Zaufanie do ustaleń płynących z badań naukowych opiera się również na tym, że poszczególne eksperymenty są powtarzalne.

I wiele osób (w tym ja) czeka na te badania z wypiekami na twarzy.

Helicobacter pylori domowe sposoby przepisy

Dołącz do czytelników newslettera i odbierz mini e-book z przepisami na Napoje wspomagające leczenie Helicobacter pylori, ze składnikami o udowodnionym naukowo zwalczaniu bakterii.


Pamiętaj proszę, że artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Nie zastąpi osobistej konsultacji z zaufanym lekarzem.